Aktualności
Na emeryturze bez emerytury?
Jak wynika z raportu opracowanego przez grupę finansową AXA, nasz kraj charakteryzuje się najniższym odsetkiem osób oszczędzających na emeryturę w Europie. Według opublikowanych wyników, aż jeden na czterech Polaków deklaruje, że nie robi nic, aby zabezpieczyć swoją emerytalną przyszłość.
Z czego wynika takie podejście Polaków do oszczędzania?
Wśród wielu Polaków nadal dominuje pogląd, a właściwie przekonanie, że to Państwo jest zobowiązane zapewnić swoim obywatelom godne życie na emeryturze. Wszak każdy z nas pracując odprowadza składki emerytalne. Tymczasem już na początku 2006 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że emerytura nie jest obowiązkiem Państwa wobec obywateli. Zatem, w myśl powiedzenia, że „z pustego i Salomon nie naleje” jeśli Państwo nie będzie miało z czego wypłacić to po prostu może nie wypłacić. A realne zagrożenie rzeczywiście istnieje, czego najlepszym dowodem jest planowane wydłużenie wieku emerytalnego od 2013 roku czyli kolejna próba ratowania systemu emerytalnego kosztem obywateli.
A co z OFE?
Wprowadzona w 1999 roku reforma emerytalna miała być przełomowa m.in. za sprawą utworzenia Otwartych Funduszy Emerytalnych, które wedle założeń miały w sposób bezpieczny pomnażać część składek emerytalnych. Inwestowanie za pośrednictwem OFE w instrumenty rynku finansowego miało uzdrowić system emerytalny w Polsce i zapewnić nam wszystkim wysoką emeryturę w przyszłości. Jednak oczekiwania wysokich zysków połączone z koniecznym do zapewnienia bezpieczeństwem już po kilku latach okazały się mało prawdopodobne do zrealizowania. Limity ograniczające poziom alokacji środków funduszy w tzw. instrumentach ryzykownych sprawiły, że stopy zwrotu osiągane przez fundusze są co najmniej niskie. W ciągu ostatnich dwunastu lat działalności OFE średnia stopa zwrotu wypracowana przez tego typu fundusze wyniosła 148,22%. Oznacza to, że średnio rocznie fundusze emerytalne zarabiają niespełna 8%. Co więcej owe 8% rocznie to tak naprawdę zasługa pierwszych ośmiu lat działalności OFE, kiedy to ich roczne stopy zwrotu były równe średnio 14,1%. Prawdziwy test efektywności i bezpieczeństwa inwestycji w OFE przyszedł w lipcu 2007 roku, kiedy to giełda osiągnęła szczyt notowań. Odwrócenie długoterminowego trendu wzrostowego boleśnie obnażyło wizję OFE jako bezpiecznej i efektywnej lokaty kapitału. W ciągu niespełna dwóch lat fundusze emerytalne straciły średnio 25%, a odrabianie spadków trwało do września 2010 roku. W efekcie zawirowań na rynkach finansowych w ciągu ostatnich pięciu lat fundusze emerytalne zyskały łącznie średnio 7,45%, co oznacza średnioroczną stopę zwrotu na poziomie 1,45%.
Jak zatem widać wyniki osiągane przez instytucje odpowiedzialne za zapewnienie nam (zgodnie z założeniami reformy) godziwej emerytury są delikatnie mówiąc niezadowalające i chyba najwyższy czas „wziąć sprawy w swoje ręce” i samodzielnie zadbać o to, aby za kilka lat nie zostać z pustym portfelem.